ไขข้อข้องใจ ลิงชิมแปนซีควรจะเป็น “คน” หรือเป็นแค่ “ลิง” กันแน่?

หลังจากที่ได้มีการต่อสู้ทางคดีความกันมาอย่างเป็นเวลายาวนานเกี่ยวกับลิงชิมแปนซีที่ได้รับการกักขังที่ชื่อ Tommy และ Kiko ว่าควรจะได้สิทธิอย่างเท่าเทียมกันกับมนุษย์หรือไม่ ซึ่งเรื่องนี้กลุ่มเรียกร้องสิทธิสัตว์ “นอนฮิวแมนไรต์ โปรเจค” ได้ทำการยื่นเรื่องต่อศาลนิวยอร์กในเดือนตุลาคมที่ผ่านมาว่าลิงชิมแปนซีมีลักษณะที่แทบจะไม่แตกต่างจากมนุษย์เลย เพราะฉะนั้นจึงเป็นเหตุผลสมควรที่พวกเขาจะได้รับการคุ้มครองให้เป็นบุคคลในทางกฎหมายและมีสิทธิที่จะได้รับอิสรภาพ

และล่าสุดก็ได้มีผลการตัดสินชี้ขาดของคณะผู้พิพากษาศาลอุทธรณ์เขตแมนฮัตตัน ซึ่งได้ทำการลงมติตัดสินด้วยคะแนนอย่างเป็นเอกฉันท์ 5 ต่อ 0 เสียง ปฏิเสธการยื่นคำขอให้มีการปล่อยตัว Tommy และ Kiko ลิงชิมแปนซีทั้ง 2 ตัว ที่ถูกเจ้าของเลี้ยงไว้ให้อยู่ภายในกรง โดยระบุเหตุผลในการตัดสินว่า “ลิงชิมแปนซีไม่สมควรได้รับการปฏิบัติอย่างอย่างเท่าเทียมกันกับมนุษย์”  จึงเป็นอันว่าการต่อสู้เพื่อลิงชิมแปนซี 2 ตัวก็ต้องจบลงโดยที่กลุ่มเรียกร้องสิทธิสัตว์เป็นฝ่ายพ่ายแพ้

โดยศาลอุทธรณ์ของอัลบานี เมืองหลวงของรัฐนิวยอร์ก ได้ทำการปฏิเสธคำร้องขอที่จะให้มีการขยายคำจำกัดความของ “บุคคล” ตามกฎหมายเพื่อให้มีความครอบคลุมถึงชิมแปนซีด้วย แม้ศาลจะยอมรับว่าลิงชิมแปนซีมีอารมณ์ความรู้สึกและพฤติกรรมที่คล้ายมนุษย์  แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าพวกมันจะต้องได้รับการปฏิบัติที่เท่าเทียมกันกับคน หรือมีสิทธิทางกฎหมายเหมือนคนทั่ว ๆ ไป โดยศาลได้ระบุเหตุผลในคำตัดสินว่าเนื่องจากชิมแปนซีไม่ใช่บุคคลจึงไม่สมควรที่จะได้รับสิทธิและการปกป้องตามกฎหมาย เพราะว่าชิมแปนซีไม่มีความสามารถที่จะปฏิบัติหน้าที่ตามกฎหมายได้อย่างมนุษย์ พวกมันไม่รู้จักความรับผิดชอบทางสังคมว่าเป็นอย่างไร และไม่มีความสามารถที่แบกรับภาระหน้าที่ทางกฎหมายใด ๆ ในทุกสิ่งที่พวกมันได้กระทำ จึงเห็นสมควรว่าไม่ควรที่จะให้สิทธิทางกฎหมายแก่ชิมแปนซี

แต่ก็มีความเห็นของกลุ่มกลุ่มเรียกร้องสิทธิสัตว์หลังจากที่มีผลการตัดสินออกมาว่า ความสามารถในการรับรู้หน้าที่ทางกฎหมายหรือความรับผิดชอบทางกฎหมายไม่สมควรที่จะเอามาใช้เป็นตัวกำหนดสิทธิในการต้องการความช่วยเหลือ เพราะเด็กทารกหรือผู้ที่มีสติไม่สมประกอบก็ไม่สามารถที่จะรับรู้ว่าตนมีหน้าที่ทางกฎหมายและจะต้องมีความรับผิดชอบต่อกฎหมาย แต่ทั้งคู่ก็มีสิทธิตามกฎหมาย

ซึ่งเรื่องราวทั้งหมดนี้ได้เริ่มขึ้นจากการที่มีกลุ่มปกป้องสิทธิสิ่งมีชีวิตที่ไม่ใช่มนุษย์ได้ออกมาทำการฟ้องร้องต่อศาล เรียกร้องให้มีการปล่อยลิงชิมแปนซี  2 ตัว ที่ผู้เป็นเจ้าของได้กักขังพวกมันไว้ให้อยู่ภายในกรงที่บ้านหลังหนึ่งซึ่งอยู่ในนครนิวยอร์ก โดยพวกเขาเหตุผลให้เหตุผลว่า พฤติกรรมของชิมแปนซีมีความคล้ายมนุษย์หลายอย่างรวมทั้งปฏิกิริยาการรับรู้และการโต้ตอบ นอกจากนี้แล้วชิมแปนซียังมีทักษะทางสังคมที่แทบจะไม่ต่างอะไรกับมนุษย์เลยทีเดียว ลิงชิมแปนซีจึงควรที่จะได้รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียมกันกับคน และไม่สมควรที่จะได้รับการถูกกักขัง

ซึ่งสำหรับกลุ่มนอนฮิวแมนไรต์โปรเจ็กต์ มีเหตุผลในการออกมาเคลื่อนไหวเกี่ยวกับเรื่องนี้ เพราะมีจุดประสงค์ที่จะให้ชิมแปนซีที่ชื่อทอมมี ซึ่งมีอายุประมาณ 40 ปีได้รับการปลดปล่อยจากการถูกกักขังภายในกรง ได้ไปอยู่ในศูนย์อนุรักษ์สัตว์แทน  โดยชี้แจงเหตุผลว่าการถูกกักขังให้อยู่ภายในกรงที่ค่อนข้างคับแคบและชื้นแฉะ และทำให้ชิมแปนซีไม่สามารถที่จะดำเนินชีวิตตามธรรมชาติของลิงได้

อย่างไรก็ดี กลุ่มเพื่อสิทธิสัตว์ได้เปิดเผยว่า ยังคงยืนยันที่จะสู้ต่อไปในศาลฎีกาเพื่อเรียกร้องให้ลิงชิมแปนซีได้รับการคุ้มครองทางกฎหมาย โดยมีการแสดงความคิดเห็นที่แย้งกับความคิดเห็นของศาลว่ากฎหมายเป็นสิ่งที่เปลี่ยนแปลงได้เมื่อมีการค้นพบทางวิทยาศาสตร์ใหม่ ๆ เกิดขึ้น รวมทั้งความคิดในเรื่องถูกหรือผิดของผู้คนที่เปลี่ยนไป

ศาสตราจารย์ Bill Hopkins จากมหาวิทยาลัยแห่งรัฐจอเจียได้กล่าวถึงเรื่องนี้ว่า “ความผิดพลาดที่เกิดจากการค้นคว้าวิจัยและความเข้าใจในความสามารถของลิงของเรานั้น เป็นผลมาจากความเชื่อมั่นเป็นอย่างมากต่อความเหนือกว่าของเราในฐานะมนุษย์ นักวิทยาศาสตร์มักจะเชื่อกันว่ามนุษย์ที่เป็นเด็กทารกมีความสามารถทางสังคมมากกว่าผู้ใหญ่ที่เป็นลิงเสียอีก”

ครั้งหนึ่ง Plato นักปราชญ์ชาวกรีกได้เคยให้คำจำกัดความของความเป็น “มนุษย์” เอาไว้ว่าเป็นสัตว์ที่ไม่มีขน และเดินด้วยขา สองข้าง แต่เมื่อได้เห็น Diogenes ผู้เป็นศิษย์ของเขาเดินเข้ามาภายในห้องเรียนโดยที่มีไก่เป็นๆ ที่ถูกถอนขนออกจนหมดมาด้วย คำจำกัดความของความเป็นมนุษย์ที่ Plato เคยได้ให้ไว้จึงหมดความหมายไปในทันที แต่มนุษย์ก็ได้พยายามที่จะหาคำจำกัดความของความเป็นมนุษย์อยู่เสมอ  ยกตัวอย่างเช่น การให้คำจำกัดความว่าเป็นมนุษย์เป็นสัตว์ที่รู้จักใช้อุปกรณ์ แต่แล้วคำจำกัดความนี้ก็ใช้ไม่ได้อีกต่อไป เมื่อนักชีววิทยาได้พบว่าลิงชิมแปนซี รู้จักที่จะใช้กิ่งไม้แหย่รังปลวกเพื่อขับไล่พวกมันออกจากรังมาให้จับกินเป็นอาหาร

ลิงชิมแปนซีผู้ซึ่งได้ชื่อว่าเป็นญาติที่ใกล้เคียงที่สุดของมนุษย์ ก็คงจะต้องมีคำจำกัดความใหม่ ๆ เกิดขึ้นตามการค้นพบทางวิทยาศาสตร์และความคิดเห็นที่เปลี่ยนแปลงไปเช่นกัน และคำถามที่ว่าลิงชิมแปนซีควรจะเป็น “คน” หรือเป็นแค่ “ลิง” กันแน่? นั่นเป็นสิ่งที่เราต้องรอดูกันต่อไป

Source : Independent

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *